तिबेटमध्ये शनिवारी पहाटे सौम्य भूकंपाचे धक्के जाणवले. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राने दिलेल्या माहितीनुसार, रिश्टर स्केलवर 3.0 तीव्रतेचा भूकंप आज सकाळी 3 वाजून 40 मिनिटांनी (भारतीय वेळेनुसार) नोंदवण्यात आला. हा भूकंप जमिनीखालून सुमारे 10 किलोमीटर खोलीवर झाला असून तो उथळ स्वरूपाचा होता.
भूकंपाचे केंद्रबिंदू तिबेटमध्ये अक्षांश 28.37 अंश उत्तर आणि रेखांश 88.02 अंश पूर्व या ठिकाणी असल्याचे एनसीएसने स्पष्ट केले आहे. सोशल मीडियावर दिलेल्या माहितीत एनसीएसने या भूकंपाची वेळ, तीव्रता आणि स्थानाची सविस्तर माहिती दिली. सुदैवाने, या भूकंपामुळे कोणतीही जीवितहानी किंवा मालमत्तेचे नुकसान झाल्याचे तातडीचे वृत्त नाही.
तज्ज्ञांच्या मते, उथळ खोलीवर होणारे भूकंप तुलनेने अधिक धोकादायक मानले जातात, कारण त्यातील भूकंपलहरी थेट पृष्ठभागावर पोहोचून जमिनीची अधिक तीव्र हालचाल घडवू शकतात. मात्र, आजचा भूकंप कमी तीव्रतेचा असल्याने मोठे नुकसान होण्याची शक्यता कमी असल्याचे भूकंपशास्त्रज्ञ सांगतात.
तिबेटचा पठार हा जगातील सर्वाधिक भूकंपप्रवण भागांपैकी एक मानला जातो. तिबेट आणि शेजारील नेपाळ हे भारतीय आणि युरेशियन टेक्टॉनिक प्लेट्सच्या धडक क्षेत्रावर स्थित आहेत. भारतीय प्लेट उत्तर दिशेने सरकत युरेशियन प्लेटखाली घुसत असल्याने हिमालय पर्वतरांगांची निर्मिती झाली असून ही प्रक्रिया आजही सुरू आहे. त्यामुळे या परिसरात वारंवार भूकंप होत असतात. भूशास्त्रज्ञांच्या मते, तिबेट पठारातील भूकंपीय हालचाली या भूस्तर जाड होणे आणि विविध नैसर्गिक घटनांमुळे घडतात.
Earthquake of magnitude 3.0 strikes Tibet Read @ANI Story | https://t.co/BtRJGHpotT#Tibet #Earthquake pic.twitter.com/L3qHwcfmNQ — ANI Digital (@ani_digital) January 24, 2026
इतिहास पाहता, तिबेटमध्ये यापूर्वीही अनेक तीव्र भूकंप झाले आहेत. काही भूकंपांची तीव्रता 8.0 पेक्षा अधिक होती, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात हानी झाली होती. याशिवाय, कमी तीव्रतेचे पण लक्षणीय भूकंपही या भागात वारंवार नोंदवले गेले आहेत.
दरम्यान, अलीकडच्या आठवड्यांत परिसरात भूकंपीय हालचाली वाढल्याचे चित्र आहे. शुक्रवारी, 23 जानेवारी रोजी म्यानमारमध्ये 3.6 तीव्रतेचा भूकंप झाला होता. हा भूकंप सुमारे 90 किलोमीटर खोलीवर झाल्याने तो खोल स्वरूपाचा होता. त्याआधी 14 जानेवारी रोजी म्यानमारमध्येच 4.0 तीव्रतेचा उथळ भूकंप नोंदवण्यात आला होता.
दक्षिण आणि आग्नेय आशिया हे सक्रिय टेक्टॉनिक पट्ट्यावर वसलेले असल्याने या भागात कमी ते मध्यम तीव्रतेचे भूकंप नेहमीच होत राहतात. भारतीय आणि युरेशियन प्लेट्सच्या सतत हालचालींमुळे भविष्यातही अशा भूकंपीय घटना घडण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त करण्यात येत आहे.
