Dal Cooking Tips: भात-डाळ हा जेवणाचा अविभाज्य भाग आहे. तूर, मूग, मसूर, उडद, सर्व प्रकारच्या डाळींचा समावेश आपल्या आहारात महत्त्वाचा आहे, कारण डाळ पौष्टिकतेने भरलेली असते आणि शरीराला आवश्यक प्रथिने, जीवनसत्वे आणि खनिजे पुरवते. मात्र डाळ शिजवताना वरती येणारा पांढरा फेस अनेक गृहिणींना सतावतो. काहीजण त्वरित तो काढतात, काहीजण राहू देतात. पण हा फेस नक्की काय आहे आणि तो आरोग्यास हानिकारक आहे की नाही, याबाबत अनेक गैरसमज आहेत.
डाळीवर येणारा पांढरा फेस मुख्यत्वे दोन कारणांमुळे तयार होतो. पहिले म्हणजे सॅपोनिन्स हे डाळींच्या बाहेरील आवरणात नैसर्गिकरित्या असलेले घटक आहेत, जे पाण्यात उकळल्यावर फेससारखे तयार होतात. सॅपोनिन्स नैसर्गिकरित्या संरक्षण म्हणून झाडांना कीटक आणि रोगांपासून वाचवतात. दुसरे कारण म्हणजे प्रथिने. डाळीमध्ये प्रथिने मुबलक प्रमाणात असतात आणि उकळत्या पाण्यात हवेच्या संपर्कात आल्यावर ते फेसच्या स्वरूपात दिसतात.
आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून हा फेस काढणे चांगले ठरते. याचे मुख्य कारण म्हणजे हा फेस युरिक ॲसिड वाढवू शकतो, ज्यामुळे गाउट किंवा सांधेदुखी सारखे त्रास होऊ शकतात. तसेच, फेसात अँटी-न्यूट्रिएंट्स असतात, जे पचनावर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे फेस काढल्यास डाळ सहज पचते आणि पोट फुगण्याची किंवा गॅसची समस्या कमी होते. फेसमुळे डाळ कडवटही वाटू शकते, तर फेस काढल्यास डाळ स्वादिष्ट आणि अधिक आकर्षक दिसते.
डाळ शिजवताना काही सोपी सवय अवलंबल्यास हा फेस सहज काढता येतो आणि आरोग्यही टिकवता येते. शिजवण्यापूर्वी डाळ किमान ३० मिनिटे पाण्यात भिजवून ठेवा, त्यामुळे सॅपोनिन्सचे प्रमाण कमी होते. डाळ थेट कुकरमध्ये न ठेवता, आधी पातेल्यात पाणी घालून उकळवा. उकळी आल्यावर वर साचलेला फेस चमच्याने काढा. फेस पूर्णपणे काढल्यावरच डाळ शिजवा किंवा कुकरचे झाकण ठेवा.
ही सवय रोजच्या घरगुती जीवनात छोट्यासारखी वाटू शकते, पण तुमच्या आणि कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर ठरते. फेसमुक्त डाळ केल्याने पचन सुधारते, चव वाढते आणि युरिक ॲसिडशी संबंधित त्रास टाळता येतो. त्यामुळे आजपासूनच डाळ शिजवताना या सवयीचा अवलंब करा आणि आरोग्यपूर्ण जेवणाचा आनंद घ्या.
