फेब्रुवारी महिन्याच्या सुरुवातीलाच बँकिंग क्षेत्रात मोठे बदल होणार असून, याचा थेट परिणाम सामान्य ग्राहकांच्या खिशावर पडणार आहे. 1 फेब्रुवारी 2026 पासून देशातील काही प्रमुख बँकांनी त्यांच्या सेवा आणि नियमांमध्ये बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI), HDFC बँक, ICICI बँक आणि पंजाब नॅशनल बँक (PNB) यांचा समावेश आहे. हे बदल डिजिटल व्यवहार, क्रेडिट कार्ड फायदे आणि केवायसी प्रक्रियेशी संबंधित आहेत.
देशातील सर्वात मोठी सरकारी बँक असलेल्या स्टेट बँक ऑफ इंडियाने IMPS व्यवहारांवरील शुल्कामध्ये बदल जाहीर केला आहे. 15 फेब्रुवारीपासून लागू होणाऱ्या या नियमांनुसार, ठरावीक रकमेपेक्षा जास्त IMPS व्यवहार केल्यास ग्राहकांना अतिरिक्त सेवा शुल्क भरावे लागणार आहे. डिजिटल व्यवहार वाढले असले तरी, या नव्या शुल्कामुळे मध्यमवर्गीय ग्राहकांच्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे.
खाजगी क्षेत्रातील मोठी बँक ICICI बँकेने त्यांच्या काही क्रेडिट कार्डधारकांसाठी असलेले फायदे बदलले आहेत. 1 फेब्रुवारीपासून काही कार्डांवर मिळणारा मोफत चित्रपट तिकिटांचा लाभ बंद करण्यात येणार आहे. मात्र, इतर खर्चांवर मिळणारे रिवॉर्ड पॉइंट्स कायम ठेवण्यात आले असून काही कार्डांमध्ये रिवॉर्ड संरचना अधिक मजबूत केली जाणार असल्याची माहिती बँकेकडून देण्यात आली आहे. त्यामुळे ग्राहकांनी त्यांच्या कार्डच्या अटी काळजीपूर्वक तपासणे गरजेचे ठरणार आहे.
HDFC बँकेने त्यांच्या प्रीमियम श्रेणीतील क्रेडिट कार्ड वापरणाऱ्या ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा बदल केला आहे. इन्फिनिया मेटल कार्डवरील रिवॉर्ड पॉइंट्स रिडेम्पशनवर आता मर्यादा असणार आहे. यापुढे दरमहा ठरावीक वेळाच पॉइंट्स वापरता येणार असल्याने, मोठ्या प्रमाणात रिडेम्पशन करणाऱ्या ग्राहकांना आपल्या खर्चाचे नियोजन नव्याने करावे लागणार आहे.
दरम्यान, पंजाब नॅशनल बँकेने केवायसी अपडेटबाबत कठोर भूमिका घेतली आहे. ज्या खात्यांमध्ये अद्याप केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झालेली नाही, त्यांनी ठरलेल्या कालावधीत ती पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. अन्यथा खात्यावर व्यवहार मर्यादा लागू होऊ शकतात. बँकेने ग्राहकांना वेळेत आवश्यक कागदपत्रे सादर करण्याचे आवाहन केले आहे.
एकूणच, डिजिटल बँकिंग अधिक सुरक्षित आणि नियमनबद्ध करण्याच्या दृष्टीने हे बदल महत्त्वाचे मानले जात असले तरी, ग्राहकांनी या नव्या नियमांची माहिती आधीच घेणे आवश्यक आहे. अन्यथा अचानक लागणाऱ्या शुल्कांमुळे किंवा सेवा बंद होण्यामुळे अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे 1 फेब्रुवारीपूर्वी आपल्या बँकेचे अपडेट्स तपासणे आणि आवश्यक बदल करणे ही काळाची गरज आहे.