मुंबई: अरबी समुद्राच्या लाटांवरून येणारी थंड वाऱ्याची झुळूक आता मुंबईकरांसाठी 'गुलाबी थंडी' राहिलेली नाही, तर ती प्रदूषणाच्या राखेने माखलेली 'धुरकट' सकाळ ठरत आहे. गेल्या काही वर्षांपासून हिवाळा आला की मुंबईचा श्वास कोंडू लागतो आणि हवेचा दर्जा (AQI) चिंताजनक पातळी गाठतो. या वाढत्या वायू प्रदूषणाला पायबंद घालण्यासाठी आणि मुंबईकरांना मोकळा श्वास मिळावा यासाठी आता मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) 'कंबर कसली' आहे. शहराच्या हवेतील धूलिकण कमी करण्यासाठी पालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागाने रस्त्यांच्या स्वच्छतेचा एक व्यापक 'मास्टर प्लॅन' तयार केला आहे.
125 टँकर तैनात
मुंबईच्या हवेत तरंगणारे धुळीचे कण हे प्रदूषणाचे मुख्य कारण असल्याचे निष्पन्न झाले आहे. हे कण हवेत मिसळण्यापूर्वीच दाबून टाकण्यासाठी पालिकेने आता वर्षभर रस्ते धुण्याचा निर्णय घेतला आहे. पावसाळ्याचे चार महिने वगळता उर्वरित 150 दिवसांसाठी पालिकेने तब्बल 125 पाण्याचे टँकर भाडेतत्त्वावर घेण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. यापूर्वीचे टँकरचे कंत्राट संपल्याने, आता नव्या दमाने आणि मोठ्या संख्येने ही यंत्रणा रस्त्यावर उतरणार आहे. केवळ रस्ते ओले करणे हा उद्देश नसून, धुळीला मुळापासून रोखणे हा यामागचा मुख्य हेतू आहे.
हेही वाचा: Chhatrapati Shivajimaharaj Jayanati 2026 : शिवनेरीवर शिवजयंतीचा उत्साह; मुख्यमंत्र्यासह दोन्ही उपमुख्यमंत्र्यांकडून शिवजन्मोस्तव साजरा
गल्लीबोळांतही पोहोचणार 'स्वच्छतेची मोहीम'
मुंबईच्या भौगोलिक रचनेचा विचार करता, केवळ मुख्य रस्त्यांची सफाई करून प्रदूषण कमी होणार नाही. मुंबईच्या खऱ्या नाड्या इथल्या अरुंद गल्ल्या आणि उपनगरांतील अंतर्गत रस्ते आहेत. मोठ्या टँकर्सना या गल्ल्यांमध्ये शिरणे अशक्य होते, हे ओळखून पालिकेने यंदा धोरणात बदल केला आहे. नव्या निविदेनुसार, मोठ्या टँकर्ससोबतच लहान आकाराचे टँकर्स देखील भाड्याने घेतले जाणार आहेत. यामुळे मुंबईच्या गल्लोगल्लीत साचलेली धूळ पाण्याने स्वच्छ केली जाईल आणि शहराचा प्रत्येक कोपरा चकाचक दिसेल.
अत्याधुनिक 'मिस्टिंग' तंत्रज्ञानाचा वापर
केवळ पाणी शिंपडणे पुरेसे नसते, म्हणून पालिकेने तंत्रज्ञानाची जोड दिली आहे. या मोहिमेत 'मोबाईल वॉटर मिस्टिंग' आणि अत्याधुनिक स्प्रिंकलर यंत्रणेचा वापर केला जाणार आहे. वाहनांवर बसवलेली ही मिस्टिंग युनिट्स हवेत पाण्याचे अतिसूक्ष्म तुषार सोडतात, ज्यामुळे हवेत तरंगणारे धूलिकण वजनाने जड होऊन जमिनीवर बसतात. बांधकाम क्षेत्रातून उडणारी धूळ आणि रस्त्यांवरील वाहनांच्या वर्दळीमुळे होणारे प्रदूषण रोखण्यासाठी ही 'यंत्रसज्ज फौज' मुंबईच्या रस्त्यांवर 24 तास तैनात असणार आहे.
नियम कडक, अंमलबजावणी वेगवान
वायू प्रदूषणाची ही समस्या केवळ नैसर्गिक नसून ती मानवनिर्मित देखील आहे. रस्ते आणि इमारतींचे बांधकाम, मेट्रोची कामे आणि वाहनांचा धूर यामुळे मुंबईची हवा विषारी होत आहे. यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी पालिकेने यापूर्वीच तयार केलेली नियमावली आता पुन्हा एकदा सक्तीने लागू केली जाणार आहे. प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करण्याचे संकेतही प्रशासनाने दिले आहेत. 'पाणी ओता आणि धूळ हटवा' या सूत्रावर आता पालिका प्रशासन वेगाने काम करत आहे.
स्वच्छ रस्ते, सुरक्षित आरोग्य
मुंबईची ओळख असलेल्या धावपळीच्या आयुष्यात नागरिकांचे आरोग्य सर्वोच्च स्थानी असायला हवे. गेल्या काही दिवसांत श्वसनाच्या विकारांमध्ये झालेली वाढ पाहता, पालिकेची ही 'स्वच्छता मोहीम' मुंबईकरांसाठी संजीवनी ठरू शकते. 150 दिवसांचे हे नियोजन आणि 125 टँकर्सचा ताफा जर प्रामाणिकपणे राबवला गेला, तर मुंबईचे रस्ते केवळ सुंदर दिसणार नाहीत, तर इथली हवाही शुद्ध होईल. आता प्रतीक्षा आहे ती या नियोजनाच्या प्रभावी अंमलबजावणीची, जेणेकरून मुंबईकर पुन्हा एकदा मोकळा श्वास घेऊ शकतील.
हेही वाचा: Share Market Today: अमेरिकेचं 'वेट अँड वॉच', पण भारताच्या शेअर मार्केटने सुरू केली 'बॅटिंग'; पाहा कोणत्या शेअर्समध्ये होतेय कमाई?