ONGC Strategic Move for Crude Oil : भारताची ऊर्जा सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी आणि परकीय इंधनावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सार्वजनिक क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी ONGC (ऑईल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन) ने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. कंपनीने खोल समुद्रात तेल आणि वायू उत्खननासाठी 20 अब्ज डॉलर्स (सुमारे 1.6 लाख कोटी रुपये) मूल्याची भव्य जागतिक निविदा प्रसिद्ध केली आहे. भारताच्या किनारपट्टीवरील अफाट ऊर्जा साठ्याचा शोध घेण्याच्या दिशेने हे आतापर्यंतचे सर्वात मोठे आणि महत्त्वाकांक्षी पाऊल मानले जात आहे.
खोल समुद्रातील आव्हानात्मक उत्खनन
हा महाप्रकल्प प्रामुख्याने भारताच्या पूर्व आणि पश्चिम किनारपट्टीवरील खोल समुद्रातील (Deepwater) क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करणार आहे. या भागात कच्च्या तेलाचे आणि नैसर्गिक वायूचे प्रचंड साठे असण्याची दाट शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. खोल समुद्रात ड्रिलिंग करणे तांत्रिकदृष्ट्या अत्यंत कठीण आणि खर्चिक असते, त्यामुळे ONGC या प्रकल्पासाठी जगातील प्रगत तंत्रज्ञान असलेल्या अनुभवी कंपन्यांची मदत घेणार आहे. या निविदेमध्ये तांत्रिक भागीदारी, अत्याधुनिक ड्रिलिंग रिग्जचा पुरवठा आणि दीर्घकालीन सहकार्य यांचा समावेश असेल.
आयातीवरील खर्च कमी करण्याचे उद्दिष्ट
सध्या भारत आपल्या गरजेच्या 85 टक्क्यांपेक्षा जास्त कच्चे तेल परदेशातून आयात करतो, ज्यावर देशाचा मोठा परकीय चलन साठा खर्च होतो. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नुकतीच देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेबाबत चिंता व्यक्त केली होती, त्या पार्श्वभूमीवर हा प्रकल्प गेमचेंजर ठरू शकतो. जर या उत्खननात यश आले, तर देशांतर्गत उत्पादनात मोठी वाढ होईल आणि जागतिक बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतारांचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम कमी होईल.
जागतिक तेल कंपन्यांची भारताकडे धाव
20 अब्ज डॉलर्सच्या या अवाढव्य निविदेमुळे जगातील बड्या तेल आणि वायू कंपन्यांचे लक्ष भारताकडे वेधले गेले आहे. जागतिक स्तरावर इंधनाचा पुरवठा विस्कळीत होत असताना, भारत स्वतःचे स्रोत शोधण्यासाठी करत असलेली ही गुंतवणूक अत्यंत महत्त्वाची आहे. या प्रकल्पामुळे केवळ इंधनच मिळणार नाही, तर भारतात प्रगत सागरी तंत्रज्ञान आणि रोजगाराच्या नवीन संधीही निर्माण होतील. भारताला 'ऊर्जेच्या बाबतीत आत्मनिर्भर' बनवण्याच्या दिशेने हे एक ठोस पाऊल आहे.
