जगातील सर्वात नाविन्यपूर्ण देशांची यादी जाहीर! अमेरिका, स्वीडनसह कोणाचा टॉप 7 मध्ये समावेश? भारत कितव्या क्रमांकावर?

स्वित्झर्लंडने 2026 मध्ये जगातील सर्वात नाविन्यपूर्ण अर्थव्यवस्था म्हणून पहिले स्थान कायम राखले आहे. मजबूत संशोधन व्यवस्था, उच्च दर्जाचे शिक्षण, औषधनिर्मिती उद्योग आणि तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक यामुळे हा देश जागतिक स्तरावर आघाडीवर आहे. संशोधनातून प्रत्यक्ष उपयोगी उत्पादने आणि सेवा विकसित करण्याची क्षमता हे स्वित्झर्लंडचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे.

स्वीडनने जागतिक नवकल्पना निर्देशांकात दुसरे स्थान मिळवले आहे. संशोधन, डिजिटल तंत्रज्ञान, स्वच्छ ऊर्जा आणि पर्यावरणपूरक उपाययोजनांमध्ये या देशाची कामगिरी उल्लेखनीय आहे. शिक्षणसंस्था आणि उद्योग यांच्यातील सहकार्यामुळे नवीन कल्पनांना प्रत्यक्ष व्यवसायात आणण्यास मदत होते. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि शाश्वत विकासावर स्वीडनचा विशेष भर आहे.

अमेरिकेने 2026 च्या क्रमवारीत तिसरे स्थान मिळवले आहे. सिलिकॉन व्हॅलीसारखी तंत्रज्ञान केंद्रे, आघाडीची विद्यापीठे आणि संशोधन संस्था यामुळे अमेरिकेत नव्या कल्पनांना मोठे व्यासपीठ मिळते. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, जैवतंत्रज्ञान, अंतराळ संशोधन आणि डिजिटल सेवांमध्ये अमेरिकेचा मोठा सहभाग आहे. स्टार्टअप्सना मिळणारे भांडवलही या देशाच्या नावीन्यपूर्ण अर्थव्यवस्थेला चालना देते.

दक्षिण कोरियाने या जागतिक क्रमवारीत चौथे स्थान पटकावले आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स, सेमीकंडक्टर, दूरसंचार आणि रोबोटिक्स क्षेत्रातील प्रगतीमुळे हा देश तंत्रज्ञानासाठी ओळखला जातो. संशोधन आणि विकासासाठी होणारी गुंतवणूक तसेच अत्याधुनिक उत्पादन क्षेत्रामुळे दक्षिण कोरियाला जागतिक स्पर्धेत महत्त्वाचे स्थान मिळाले आहे. डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वेगाने स्वीकार हेही या देशाचे वैशिष्ट्य आहे.

सिंगापूरने जागतिक नवकल्पना निर्देशांकात पाचवे स्थान मिळवले आहे. आधुनिक पायाभूत सुविधा, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, संशोधन आणि व्यवसायासाठी पोषक वातावरण यामुळे हा देश जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात महत्त्वाचा ठरतो. वित्तीय तंत्रज्ञान, स्मार्ट सिटी व्यवस्था आणि डिजिटल सेवांमध्ये सिंगापूरने प्रगती केली आहे. जागतिक कंपन्या आणि संशोधन संस्थांसाठीही हा देश आकर्षक केंद्र मानला जातो.

ब्रिटनने 2026 च्या जागतिक नवकल्पना निर्देशांकात सहावे स्थान मिळवले आहे. उच्च शिक्षण, वैज्ञानिक संशोधन, औषधनिर्मिती आणि वित्तीय तंत्रज्ञान या क्षेत्रांत ब्रिटनची भूमिका महत्त्वाची आहे. विद्यापीठे, संशोधन संस्था आणि खासगी कंपन्यांमधील सहकार्यामुळे नवीन तंत्रज्ञान विकसित करण्यास मदत होते. लंडनसारखी शहरे व्यवसाय, संशोधन आणि डिजिटल नवकल्पनांची प्रमुख केंद्रे आहेत.

नेदरलँड्सने या वर्षी सातवे स्थान मिळवले असून, 2025 मधील आठव्या क्रमांकावरून एक स्थान प्रगती केली आहे. कृषी तंत्रज्ञान, सेमीकंडक्टर उद्योग, लॉजिस्टिक्स आणि शाश्वत विकासातील नावीन्यपूर्ण उपाय हे या देशाचे वैशिष्ट्य आहे. मर्यादित नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा प्रभावी वापर करून उत्पादनक्षमता वाढवण्यावर नेदरलँड्स भर देतो. संशोधन आणि उद्योग यांच्यातील मजबूत संबंधांमुळेही या देशाला फायदा होतो.

भारताने 2026 च्या जागतिक नवकल्पना निर्देशांकात 139 अर्थव्यवस्थांमध्ये 38 वे स्थान मिळवले आहे. भारत सलग 16 वर्षे आपल्या आर्थिक विकासाच्या पातळीच्या तुलनेत अपेक्षेपेक्षा चांगली नाविन्यपूर्ण कामगिरी करणाऱ्या देशांमध्ये आहे. माहिती-तंत्रज्ञान सेवा निर्यात, स्टार्टअप्स आणि उद्यम भांडवल ही भारताची प्रमुख बलस्थाने आहेत. मात्र, संशोधनातील गुंतवणूक, पायाभूत सुविधा आणि उद्योगांमधील नवकल्पना अधिक मजबूत करणे हे पुढील आव्हान आहे.