मुख्यमंत्र्यांच्या कार्यलयावर आधी ED चे छापे, आता तपास CBI च्या हाती; लाचखोरीप्रकरणी 6 जणांवर गुन्हा दाखल

चंदीगड : उच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार, केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (CBI) मंगळवारी पंजाबचे मुख्यमंत्री भगवंत मान यांचे ‘विशेष कर्तव्य अधिकारी’ (OSD) राजबीर घुमन आणि इतर पाच जणांविरुद्ध भ्रष्टाचाराचा गुन्हा दाखल केला. तसेच चंदीगडमधील मुख्यमंत्र्यांच्या या सहकाऱ्याच्या अधिकृत निवासस्थानासह आठ ठिकाणी छापे टाकले. मुख्यमंत्री कार्यालयाशी संबंधित भ्रष्टाचाराचे आरोप असलेल्या ‘अंमलबजावणी संचालनालयाच्या’ (ED) पत्रांची चौकशी करण्याचे आणि दोन महिन्यांत त्याचा अहवाल सादर करण्याचे आदेश उच्च न्यायालयाने दिल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी केंद्रीय तपास यंत्रणेने ही कारवाई केली.

या घडामोडीवर प्रतिक्रिया देताना मान यांनी ‘एक्स’ (X) वर गुरुमुखी भाषेत पोस्ट केले की, भाजपने पंजाब निवडणुकीची तयारी सुरू केली आहे. “सीबीआयने माझ्या कॅम्प ऑफिसवर छापा टाकला… आता पंजाब सरकार आणि माझी बदनामी करण्यासाठी पंजाबमध्ये ईडी आणि सीबीआयचा गैरवापर केला जाईल. लोकांचे प्रेम पाहून भाजप अस्वस्थ झाली आहे,” असे त्यांनी म्हटले. ‘कॅम्प ऑफिस’ म्हणजे साधारणपणे मुख्य सरकारी कार्यालयापासून वेगळी असलेली अशी एक दुय्यम आणि विशिष्ट कार्य-जागा, जिथून वरिष्ठ सरकारी अधिकारी कामकाज पाहतात, लोकांना भेटतात आणि इतर बैठका घेतात.

हेही वाचा : अमरावती शिक्षक मतदारसंघात महायुतीत मोठा उद्रेक! तब्बल 8 बंडखोर निवडणुकीच्या रिंगणात

मात्र, सीबीआयने स्पष्ट केले की ‘मुख्यमंत्री कार्यालयावर’ कोणताही छापा टाकण्यात आलेला नाही, तर ‘ओएसडी’ (OSD) द्वारे वापरल्या जाणाऱ्या एका बंगल्यावर (कोठीवर) ही झडती घेण्यात आली. एफआयआर (FIR) नोंदवल्यानंतर काही तासांतच, सीबीआयच्या पथकांनी चंदीगड, मोहाली, गुरदासपूर, लुधियाना, पटियाला, संगरूर आणि जालंधर या भागांमधील आठ ठिकाणी शोधमोहीम सुरू केली. तपास पथकांनी चंदीगडमधील सेक्टर 2 येथील घुमन यांच्या अधिकृत निवासस्थानी, तसेच संगरूर जिल्ह्यातील घराचोन गावातील त्यांच्या मूळ घरी छापे टाकले. सीबीआयने दिलेल्या माहितीनुसार, यावेळी लॅपटॉप आणि मोबाईल फोन्ससारखी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे तसेच काही संवेदनशील कागदपत्रे जप्त करण्यात आली.

घुमन यांच्याव्यतिरिक्त, या एफआयआरमध्ये इतर पाच जणांची नावे समाविष्ट आहेत: यात कथित मध्यस्थ नितीन गोहल, जितीन गोहल ऊर्फ राजा, रोमी राजा महाजन, बीर देविंदर आणि आर. एस. नागरा यांचा समावेश आहे. सीबीआयच्या प्रवक्त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, त्यांच्यावर आर्थिक लाभाच्या बदल्यात आयएएस (IAS) आणि आयपीएस (IPS) अधिकाऱ्यांच्या नियुक्त्या व बदल्यांवर प्रभाव टाकणे, विभागीय कार्यवाही, धोरण निश्चिती, प्रशासकीय मंजुरी, निविदेच्या अटी, परवानाविषयक बाबी, जमिनीच्या वापराचे रूपांतरण आणि महसूल व जमिनीशी संबंधित प्रकरणांमध्ये फेरफार किंवा हस्तक्षेप केल्याचे आरोप आहेत. तपास यंत्रणेने असाही आरोप केला की, सरकारी अधिकाऱ्यांनी धोरणात्मक दस्तऐवज आणि सरकारी अधिसूचनांचे अंतर्गत मसुदे अधिकृतपणे जाहीर होण्यापूर्वीच खाजगी लाभार्थ्यांना लीक केले होते.

उच्च न्यायालयाचा हा आदेश वकील निखिल सराफ यांनी दाखल केलेल्या जनहित याचिकेवर आला आहे; त्यांनी ‘ईडी’ने (ED) पंजाब पोलिसांकडे उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली होती. “ईडीने सादर केलेल्या माहितीवरून प्रथमदर्शनी असे दिसून आले की, भ्रष्टाचाराच्या कृत्यांमध्ये उच्चपदस्थ सरकारी अधिकाऱ्यांचा सहभाग होता. या प्रकरणाचा योग्य तपास होण्यासाठी किमान एफआयआर (FIR) नोंदवणे आवश्यक होते; मात्र पंजाब पोलिसांकडून तशी कार्यवाही झालेली नाही,” असे न्यायालयाने नमूद केले.

हेही वाचा : पुणे पदवीधरची जागा भाजपच्या पदरात! सुनील तटकरेंकडून तीव्र खंत व्यक्त; म्हणाले ‘हे सामूहिक अपयश…’

ईडीने कथित मध्यस्थ गोहल आणि इतरांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यासाठी डीजीपींना तीन पत्रे लिहिली होती. जीएमएडीए जमीन वाटपाशी संबंधित सुरू असलेल्या मनी-लाँडरिंग तपासादरम्यान जप्त केलेल्या सामग्रीतून मिळालेल्या ईडीच्या पत्रांनुसार, गोहलने घुमनसाठी मध्यस्थ म्हणून काम केले. ईडीने आरोप केला आहे की, गोहलने घुमन आणि बीर देविंदर व जितीन गोहल यांच्यासह इतर साथीदारांच्या संगनमताने मुख्यमंत्र्यांच्या कार्यालयातून एक संघटित लाचखोरीचे जाळे चालवले. या जाळ्याने आयएएस/आयपीएस पदस्थापनांवर प्रभाव टाकणे, गोपनीय सरकारी फायली लीक करणे, शस्त्र परवाने मिळवून देणे आणि व्यावसायिक प्रकल्पांना मंजुरी मिळवून देण्याच्या बदल्यात कोट्यवधी रुपयांची रोकड आणि स्थावर मालमत्ता गोळा केल्याचा आरोप आहे.

ईडीने मे महिन्यात ‘इंडियन को-ऑपरेटिव्ह हाऊस बिल्डिंग सोसायटी’चे नितीन गोहल व अजय सहगल, ‘संटेक सिटी प्रोजेक्ट’ आणि इतर काही जणांच्या ठिकाणांवर छापे टाकले होते. संगरूरमधील ‘घराचोन’ या आपल्या मूळ गावी असलेल्या घुमान यांच्या घरी सीबीआयच्या ५ सदस्यांच्या पथकाने छापा टाकला. हे पथक दिल्लीत नोंदणीकृत असलेल्या गाडीतून तिथे पोहोचले होते. भवानीगडचे डीएसपी सतनाम सिंह यांनी सांगितले की, सीबीआयचा हा छापा सायंकाळी 6 च्या सुमारास सुरू झाला. या केंद्रीय तपास संस्थेच्या पथकाने मोहालीतील फेज 11 येथील ‘आप’चे युवा नेते बीर देविंदर यांच्या निवासस्थानी आणि खरारमधील निज्जर रोडवरील ‘वेस्टर्न टॉवर्स’मधील नितीन गोहल यांच्या फ्लॅटवरही झडती घेतली. देविंदर आणि गोहल हे दोघेही त्यांच्या निवासस्थानी उपस्थित नव्हते.