शारदीय नवरात्रीची सातवी माळ! देवी कालरात्रीची पूजा कशी करावी? जाणून घ्या महत्त्व आणि विधी

शारदीय नवरात्रीच्या सातव्या माळेला देवी दुर्गेच्या कालरात्री स्वरूपाची पूजा केली जाते. 17 ऑक्टोबर 2026, शनिवार रोजी सप्तमी साजरी केली जाणार आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, देवी कालरात्री भक्तांचे भय दूर करून त्यांना संकटांचा सामना करण्याचे बळ देते. देवीचे रूप उग्र असले, तरी भक्तांचे कल्याण करणारी म्हणून तिला ‘शुभंकरी’ असेही म्हटले जाते.

कोण आहे देवी कालरात्री?

देवी दुर्गेच्या नवदुर्गा स्वरूपांपैकी कालरात्री हे सातवे रूप आहे. पौराणिक वर्णनानुसार, देवीचा वर्ण गडद असून तिचे केस मोकळे आहेत. तिला तीन नेत्र असून ती गाढवावर स्वार असते. तिच्या हातांतील शस्त्रे दुष्ट शक्तींचा नाश करण्याचे प्रतीक मानली जातात. देवीचे हे रूप अंधार, भय आणि नकारात्मकतेवर विजय मिळवण्याचा संदेश देते, अशी धार्मिक मान्यता आहे.

देवी कालरात्रीच्या पूजेचा शुभ मुहूर्त

17 ऑक्टोबर रोजी पूजेसाठी पुढील मुहूर्त दिले आहेत.

ब्रह्म मुहूर्त: पहाटे 4.59 ते सकाळी 5.47

अभिजीत मुहूर्त: सकाळी 11.43 ते दुपारी 12.28

अपराह्न पूजा मुहूर्त: दुपारी 3.54 ते संध्याकाळी 6.14

मुहूर्त स्थानिक पंचांगानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे पूजेपूर्वी आपल्या परिसरातील पंचांग तपासणे योग्य ठरेल.

देवी कालरात्रीची पूजा कशी करावी?

सप्तमीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे आणि स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. पूजेची जागा स्वच्छ करून देवीची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापित करावी. त्यानंतर देवीला कुंकू, अक्षता, फुले, धूप आणि दीप अर्पण करावेत. मनोभावे प्रार्थना करून देवीची आरती करावी आणि आपल्या श्रद्धेनुसार मंत्रजप करावा.

देवीला कोणता नैवेद्य आणि फूल प्रिय?

धार्मिक परंपरेनुसार, देवी कालरात्रीला गूळ आणि गुळापासून बनवलेले पदार्थ अर्पण केले जातात. गुळाचा हलवा किंवा इतर गोड पदार्थ नैवेद्य म्हणून ठेवता येतात. रातराणी किंवा इतर सुगंधी फुलेही अर्पण केली जातात. निळा रंग या दिवसाशी जोडला जातो; मात्र रंगासंबंधी प्रादेशिक परंपरांनुसार फरक असू शकतो.

देवी कालरात्रीचा मंत्र

देवीची पूजा करताना पुढील मंत्राचा जप करता येतो.

ॐ देवी कालरात्र्यै नमः॥

तसेच, ‘ॐ ऐं ह्रीं क्लीं कालरात्र्यै नमः’ या बीजमंत्राचाही जप केला जातो. मंत्रजपानंतर देवीची आरती करून प्रसादाचे वाटप करावे.

देवी कालरात्रीच्या पूजेचे महत्त्व

धार्मिक मान्यतेनुसार, देवी कालरात्रीची उपासना केल्याने मनातील भीती कमी होण्यास आणि कठीण परिस्थितीत धैर्य मिळण्यास मदत होते, अशी भक्तांची श्रद्धा आहे. नवरात्रीच्या या पवित्र दिवशी देवीची पूजा करताना मनःशांती, सकारात्मकता आणि सर्वांच्या कल्याणासाठी प्रार्थना केली जाते.