WFI Ban on Vinesh Phogat: भारतीय कुस्ती क्षेत्रातील दिग्गज खेळाडू विनेश फोगट हिच्या अडचणीत मोठी वाढ झाली आहे. भारतीय कुस्ती महासंघाने (WFI) विनेशवर बंदीची कारवाई केल्यामुळे, 10 मे (रविवार) पासून गोंडा येथे सुरू होणाऱ्या 'नॅशनल ओपन रँकिंग स्पर्धे'तून तिला बाहेर पडावे लागणार आहे. पॅरिस ऑलिम्पिकनंतर कुस्तीपासून काही काळ लांब राहिलेल्या विनेशसाठी ही स्पर्धा पुनरागमनाची मोठी संधी मानली जात होती, मात्र आता या कारवाईमुळे तिच्या चाहत्यांना मोठा धक्का बसला आहे.
नियमांचे उल्लंघन केल्याचा महासंघाचा ठाम आरोप
WFI ने विनेशला धाडलेल्या 15 पानांच्या सविस्तर नोटीसमध्ये अनेक गंभीर आरोप केले आहेत. महासंघाच्या मते, विनेशच्या कृतींमुळे भारतीय कुस्तीच्या प्रतिष्ठेला बाधा पोहोचली आहे. या दस्तऐवजात विनेशने महासंघाचे नियम, 'युनायटेड वर्ल्ड रेसलिंग'चे (UWW) निकष आणि उत्तेजक-विरोधी (Anti-doping) धोरणांचे उल्लंघन केल्याचा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे. विशेषतः, डिसेंबर 2024 मध्ये तिने ऑगस्ट 2025 पर्यंत विश्रांतीवर असल्याचे कळवले होते, मात्र त्यानंतर अनिवार्य 'सूचना कालावधी' (Notice Period) पूर्ण न करताच पुनरागमनाचा प्रयत्न केल्याने ही कारवाई करण्यात आली आहे.
उत्तेजक चाचणी आणि शिस्तभंगाच्या मुद्द्यांवर बोट
महासंघाने विनेशच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करताना काही महत्त्वाच्या बाबी अधोरेखित केल्या आहेत. डिसेंबर 2025 मधील एक 'मिस डोपिंग टेस्ट' (उत्तेजक चाचणी हुकणे) आणि ठिकाणाविषयीची माहिती (Whereabouts) न देण्याबाबत महासंघाने नाराजी व्यक्त केली आहे. पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये 50 किलो वजनी गटाच्या अंतिम फेरीत 100 ग्रॅम वजन जास्त भरल्यामुळे विनेशला अपात्र ठरवण्यात आले होते, त्या घटनेचा संदर्भही या नोटीसमध्ये देण्यात आला आहे. तथापी, मार्च 2024 मध्ये दोन वेगवेगळ्या वजन गटांमध्ये सहभागी होण्याचा विनेशचा निर्णयही नियमांच्या विरोधात असल्याचे महासंघाने म्हटले आहे.
विनेश फोगटचा सरकारला इशारा आणि भीती
या कारवाईपूर्वी, 3 मे 2026 रोजी विनेश फोगटने सोशल मीडियाद्वारे आपली भीती व्यक्त केली होती. गोंडा येथील स्पर्धेत बृजभूषण शरण सिंह यांच्या संभाव्य हस्तक्षेपामुळे पक्षपाती पंचगिरी होऊ शकते, असा संशय तिने व्यक्त केला होता. तसेच, या स्पर्धेदरम्यान तिला किंवा तिच्या टीमला काही झाल्यास, त्याची सर्वस्वी जबाबदारी भारत सरकारवर असेल, असा इशाराही तिने दिला होता.
पुढील दिशा आणि स्पष्टीकरण
UWW च्या नियमानुसार, निवृत्ती किंवा विश्रांतीनंतर परतणाऱ्या खेळाडूंनी किमान 6 महिने आधी कळवणे बंधनकारक असते. विनेशने या नियमाचे पालन केले नसल्याचे महासंघाचे म्हणणे आहे. आता WFI ने विनेशला या सर्व आरोपांवर अधिकृत उत्तर देण्यासाठी वेळ दिला आहे. विनेशच्या उत्तरावरच तिचे पुढील कुस्ती करिअर आणि 2028 च्या लॉस एंजेलिस ऑलिम्पिकमधील सहभागाचे भवितव्य अवलंबून असणार आहे.
