SIR वादादरम्यान निवडणूक आयोगात मोठा भूकंप! ज्ञानेश कुमार यांनी घेतला मोठा निर्णय; थेट 20 अधिकाऱ्यांच्या…

देशभरात सध्या SIR प्रक्रियेवरून राजकीय आणि प्रशासकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू आहे. या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय निवडणूक आयोगाने आपल्या प्रशासकीय रचनेत मोठे फेरबदल करण्यास सुरुवात केली आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी फेब्रुवारी 2025 मध्ये पदभार स्वीकारल्यापासून अवघ्या 20 महिन्यांच्या कालावधीत राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील सुमारे 18 ते 20 मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांची (CEO) बदली करण्यात आली आहे. ‘द इकॉनॉमिक टाइम्स’च्या वृत्तानुसार, या काळात मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांसह वरिष्ठ उप निवडणूक आयुक्त (DEC) स्तरावरही अनेक महत्त्वाच्या फेरबदलांची नोंद झाली आहे.

तीन वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण होण्यापूर्वीच अनेक अधिकाऱ्यांच्या बदल्या

निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार प्रशासकीय सातत्य टिकवून ठेवण्यासाठी मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांना सामान्यतः 3 वर्षांचा कालावधी दिला जातो. मात्र, अलीकडील आकडेवारीनुसार सुमारे 7 अधिकाऱ्यांची बदली 3 वर्षांपेक्षा कमी कालावधीत, म्हणजेच अवघ्या 2 वर्षांच्या आत करण्यात आली आहे. वर्ष 2025 मध्ये 8 ते 9 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये नवे मुख्य निवडणूक अधिकारी नियुक्त केले गेले, तर 2026 मध्ये आतापर्यंत तब्बल 10 हून अधिक अधिकाऱ्यांचे फेरबदल झाले आहेत. यापूर्वी माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त राजीव कुमार यांच्या 33 महिन्यांच्या कार्यकाळात 23 बदल्या झाल्या होत्या, ज्यामध्ये 2024 च्या सार्वत्रिक निवडणुकांचा समावेश होता.

हेही वाचा – दसऱ्याआधीच भारताला अमेरिकेकडून मोठा दिलासा; ट्रम्प प्रशासनाकडून ‘या’ कडक निर्बंधातून अखेर सूट

पंजाब, दिल्लीसह विविध राज्यांत नव्या अधिकाऱ्यांची नियुक्ती

वर्ष 2026 च्या सुरुवातीपासूनच निवडणूक आयोगातील बदल्यांचे सत्र वेगाने सुरू राहिले. जानेवारी 2026 मध्ये पंजाबमध्ये नवीन अधिकाऱ्याची नियुक्ती झाली, तर फेब्रुवारी 2026 मध्ये दिल्लीच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी आर. ॲलिस वाज यांची बदली करण्यात आली. याच महिन्यात गुजरातलाही नवीन अधिकारी मिळाले. मार्च 2026 मध्ये सिक्किम आणि एप्रिल 2026 मध्ये चंदीगडमध्ये प्रशासकीय बदल करण्यात आले. याशिवाय, पश्चिम बंगाल आणि केरळसारख्या महत्त्वाच्या राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुकांनंतर मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांची अदलाबदल झाली. ऑगस्ट 2026 मध्ये केरळमध्ये डी. सजित बाबू यांनी पदभार स्वीकारला. निवडणूक आयोगातील या धडाकेबाज बदल्यांमुळे राजकीय वर्तुळात विविध चर्चांना उधाण आले आहे.