‘Vote Bachao Desh Bachao’ Rally Opposition Leaders Absent: नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक रामलीला मैदानावर INDIA आघाडीच्या वतीने ‘वोट बचाओ, देश बचाओ’ या प्रमुख घोषणेखाली एका भव्य रॅलीचे आयोजन करण्यात आले होते. निवडणूक आयोगाची कार्यपद्धती आणि मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर पात्र मतदारांची नावे वगळण्यात आल्याचा आरोप करत विरोधकांनी या माध्यमातून आपले शक्तिप्रदर्शन केले. या आंदोलनाद्वारे केंद्र सरकार आणि निवडणूक आयोगाविरोधात देशभरात एकजुटीचा संदेश देण्याचा काँग्रेसचा प्रयत्न होता, ज्यामध्ये 21 विरोधी पक्षांचे नेते सहभागी झाल्याचा दावा करण्यात आला.
राहुल, सोनिया, ममता बॅनर्जी आणि अखिलेश यादव यांच्यासह अनेक प्रमुख नेत्यांची उपस्थिती
काँग्रेस पक्षाच्या नेतृत्वाखाली पार पडलेल्या या रॅलीपूर्वी सर्व प्रमुख नेते काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या राजाजी मार्गावरील निवासस्थानी जमले होते. तेथून खुल्या वाहनांमधून मिंटो रोड आणि अजमेरी गेटमार्गे हा मोर्चा रामलीला मैदानावर पोहोचला. या रॅलीमध्ये लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी, मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासह समाजवादी पक्षाचे प्रमुख अखिलेश यादव, पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी, बिहारचे नेते तेजस्वी यादव, नॅशनल कॉन्फरन्सचे प्रमुख फारुख अब्दुल्ला तसेच डाव्या पक्षांचे प्रमुख एम.ए. बेबी, डी. राजा आणि दीपांकर भट्टाचार्य उपस्थित होते.
उद्धव ठाकरे, शरद पवार, अरविंद केजरीवाल आणि एम.के. स्टॅलिन यांची अनुपस्थिती ठरली चर्चेचा विषय
एका बाजूला अनेक दिग्गज नेते उपस्थित असतानाच, या महत्त्वाच्या रॅलीला INDIA आघाडीतील काही अत्यंत प्रमुख बड्या नेत्यांनी पाठ फिरवल्याने राजकीय वर्तुळात उलटसुलट चर्चांना उधाण आले आहे. शिवसेना (UBT) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार (सुप्रिया सुळे उपस्थित राहिल्या असल्या तरी), आम आदमी पक्षाचे राष्ट्रीय संयोजक अरविंद केजरीवाल आणि तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री एम.के. स्टॅलिन यांसारखे मोठे चेहरे या रॅलीत अनुपस्थित राहिले. तसेच ओडिशाचे माजी मुख्यमंत्री नवीन पटनायक आणि काही इतर प्रादेशिक नेतेही यापासून दूर राहिल्याने विरोधकांच्या एकजुटीवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
हेही वाचा – ‘लोकशाही टिकवायची असेल तर…’; रामलीला मैदानावरून मल्लिकार्जुन खर्गे यांचा सरकारवर हल्लाबोल
खरगे यांच्या निवासस्थानापासून सुरू झालेला मोर्चा आणि रामलीला मैदानावर जोरदार घोषणाबाजी
रॅलीच्या सुरुवातीला काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या निवासस्थानी विरोधकांची मोठी गर्दी जमली होती. तेथून नियोजित मार्गाने निघालेल्या या मोर्चामध्ये विविध राज्यांतून आलेल्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी आणि समर्थकांनी मोठ्या संख्येने सहभाग घेतला. रामलीला मैदानावर पोहोचल्यानंतर कार्यकर्त्यांनी कथित ‘मतचोरी’ आणि SIR प्रक्रियेच्या विरोधात जोरदार घोषणाबाजी केली. या व्यासपीठावरून विरोधकांनी निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवर कडक शब्दांत ताशेरे ओढत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या तातडीच्या राजीनाम्याची मागणी लावून धरली.
मतदार याद्यांमधील कथित अनियमितता आणि SIR प्रक्रियेविरोधात एल्गार
या संपूर्ण आंदोलनाचा केंद्रबिंदू हा मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरावलोकन (SIR) आणि त्यातील कथित अनियमितता हाच होता. विरोधी पक्षांनी असा दावा केला आहे की, या प्रक्रियेच्या नावाखाली जाणीवपूर्वक लाखो पात्र मतदारांची नावे वगळण्यात आली असून ही थेट लोकशाहीच्या अधिकारांवर आणि संविधानावर धाड आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत हा लढा केवळ एका पक्षाचा नसून संपूर्ण देशाच्या लोकशाहीचा बचाव करण्यासाठी आहे, असा संदेश राहुल गांधी आणि इतर नेत्यांनी आपल्या भूमिकेतून दिला.
विरोधकांची ही एकजूट आगामी काळात टिकणार का? राजकीय वर्तुळात उत्सुकता
वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये प्रत्येक विरोधी पक्षाची स्वतःची वेगळी राजकीय समीकरणे आणि प्राधान्ये असताना, या रामलीला मैदानावरील रॅलीच्या माध्यमातून विरोधकांनी एकजुटीचा प्रयत्न केला आहे. अखिलेश यादव आणि ममता बॅनर्जी यांसारख्या नेत्यांच्या उपस्थितीने निवडणूक आयोगाविरुद्ध विरोधक एकत्र असल्याचे चित्र निर्माण झाले असले, तरी अनेक बड्या नेत्यांची अनुपस्थिती आणि पक्षांतर्गत राजकीय मतभेद पाहता ही आघाडी आगामी काळात कितपत टिकून राहते आणि आपले आरोप संस्थात्मक पातळीवर कसे पुराव्यानिशी मांडते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.