Kuno Cheetah : भारताच्या वन्यजीव संवर्धनाच्या इतिहासात आणखी एक सुवर्णपान जोडले गेले आहे. आफ्रिकेतील बोत्सवाना देशातून 9 चित्ते घेऊन भारतीय हवाई दलाचे (IAF) विशेष विमान मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर विमानतळावर दाखल झाले. त्यानंतर तिथून हेलिकॉप्टरद्वारे या चित्त्यांना श्योपूर जिल्ह्यातील कुनो नॅशनल पार्कमध्ये (KNP) आणण्यात आले. या तिसऱ्या तुकडीच्या आगमनानंतर भारतातील चित्त्यांची एकूण संख्या 48 झाली आहे.
हवाई दलाची महत्त्वपूर्ण मदत आणि प्रकल्पाचा उद्देश
चित्ते भारतात आणण्याच्या या आव्हानात्मक मोहिमेत भारतीय हवाई दलाने (IAF) महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. चित्त्यांच्या लोकसंख्येला पुन्हा जिवंत करण्याच्या 4 वर्षांच्या योजनेचा हा एक भाग आहे. प्रकल्पाचे संचालक उत्तम शर्मा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, यापूर्वी 2022 मध्ये नामिबियातून आणि 2023 मध्ये दक्षिण आफ्रिकेतून चित्ते आणले होते. या नवीन तुकडीत 6 मादी आणि 2 नर चित्ते आहेत. हे चित्ते आणल्यानंतर केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्या हस्ते त्यांना कुनो पार्कमधील विशेष क्वारंटाईन कक्षात (Enclosures) सोडण्यात आले.
हेही वाचा - Kuno Cheetah : चित्त्यांसाठी रोज 35 हजारांचे मांस; वर्षाचा खर्च 1.27 कोटी; तरीही चित्ते गावात का पोहोचतात?
चित्त्यांच्या संख्येचे नियोजन आणि गांधीसागर अभयारण्य
अधिकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, चित्त्यांना सध्या 48 पैकी 36 चित्ते कुनो नॅशनल पार्कमध्ये ठेवण्यात आले आहेत, तर 3 चित्त्यांना गांधीसागर वन्यजीव अभयारण्यात स्थलांतरित करण्यात आले आहे. संकटात असलेल्या प्रजातींना रोगराईपासून वाचवण्यासाठी त्यांना एकाच ठिकाणी न ठेवता वेगवेगळ्या अधिवासात ठेवणे सुरक्षित असते. प्रकल्पाचे उद्दिष्ट चित्त्यांची संख्या लवकरात लवकर 50 पर्यंत वाढवण्याचे आहे, जेणेकरून त्यांची भारतात स्थिर लोकसंख्या तयार होईल.
भारतातील चित्त्यांचा जन्म आणि पुनर्वसन
सुमारे 7 दशकांपूर्वी भारतातून नामशेष झालेल्या चित्त्यांची संख्या आता देशात वाढताना दिसत आहे. केवळ बाहेरून आणूनच नाही, तर भारतातही चित्त्यांचे यशस्वी प्रजनन होत आहे. कुनो पार्कमध्ये 2023 पासून आतापर्यंत एकूण 39 पिल्लांचा जन्म झाला असून, त्यापैकी 27 पिल्ले जिवंत आहेत. यावर्षी 7 फेब्रुवारी ते 18 फेब्रुवारी दरम्यान 9 पिल्लांचा जन्म दोन वेगवेगळ्या माद्यांकडून झाला आहे. नामिबियातून आलेली 'ज्वाला' आणि 'आशा', तसेच दक्षिण आफ्रिकेतून आलेली 'गामिनी', 'वीरा' आणि 'निर्वा' या माद्यांनी भारतात यशस्वीरीत्या पिल्लांना जन्म दिला आहे.
हेही वाचा - Wild Elephant Viral Video : शहरात जंगली हत्तीचा थरार! नागरिकांची धावपळ; वाढता मानव-वन्यजीव संघर्ष चिंताजनक