Tata Trusts Healthcare Plan: भारतातील सर्वात मोठी धर्मादाय संस्था असलेल्या टाटा ट्रस्ट्सने देशातील आरोग्य क्षेत्राचा कायापालट करण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि धाडसी योजना आखली आहे. टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांनी देशभरात 40 ते 50 ‘नॉट-फॉर-प्रॉफिट’ (नफा-विरहित) सामान्य रुग्णालयांचे जाळे उभारण्याचा भव्य मास्टरप्लॅन जाहीर केला आहे. या अनोख्या मॉडेलचे सर्वात मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे, जे रुग्ण उपचाराचा खर्च सहज करू शकतात त्यांच्याकडून मिळणाऱ्या शुल्कातून आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि गरजू रुग्णांच्या उपचारांचा खर्च उचलला जाईल.
‘केवळ खर्च केलेल्या निधीपेक्षा परिणामांना महत्त्व’; वार्षिक अहवालात स्पष्ट भूमिका
टाटा ट्रस्ट्सच्या 2025-26 या आर्थिक वर्षाच्या वार्षिक अहवालात बोलताना नोएल टाटा यांनी संस्थेची नवी दिशा स्पष्ट केली. ‘परोपकार म्हणजे केवळ निधी वाटप करणे किंवा लाभार्थ्यांची संख्या मोजणे नव्हे, तर त्याचा समाजावर नेमका काय दीर्घकालीन आणि सकारात्मक परिणाम झाला हे सिद्ध करणे महत्त्वाचे आहे,’ असे त्यांनी आवर्जून सांगितले. ‘सर्वश्रेष्ठ बनण्यापूर्वी केवळ सर्वात मोठे बनण्याच्या होडीत पडणे कधीही योग्य ठरत नाही’, असा इशारा देताना त्यांनी कामाच्या गुणवत्तेवर आणि पारदर्शकतेवर विशेष भर दिला.
25 लाख नागरिकांपर्यंत लाभ पोहोचवण्याचे ध्येय
संस्थेने आगामी 2026-2031 या पाच वर्षांसाठी आपली आरोग्य क्षेत्रातील धोरणात्मक रूपरेषा निश्चित केली आहे. या धोरणांतर्गत जवळपास 75 ब्लॉक मधील 25 लाख नागरिकांना थेट आरोग्य सुविधांचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले असून 100 पेक्षा जास्त सार्वजनिक आरोग्य केंद्रांचे सक्षमीकरण केले जाणार आहे. याव्यतिरिक्त, कॅन्सर उपचाराचा विस्तार करून रुग्णांना त्यांच्या राहत्या घराच्या जवळच वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातील. वित्त वर्ष 2025-26 मध्ये कॅन्सर उपक्रमांतर्गत 1,06,626 ओपीडी (OPD) सल्लामसलत, 24,874 कीमोथेरपी सायकल आणि 2,879 यशस्वी शस्त्रक्रिया पूर्ण करण्यात आल्या आहेत.
देशातील तरुण बुद्धिमत्ता देशातच राहण्यासाठी जागतिक दर्जाच्या संस्थांची उभारणी; नोएल टाटांचे आवाहन
भारतातील हुशार तरुण योग्य संधींच्या अभावी परदेशात निघून जात असल्याबद्दल नोएल टाटा यांनी चिंता व्यक्त केली. ही मानवी बुद्धिमत्ता देशातच रोखून धरण्यासाठी IISc, TIFR आणि टाटा मेमोरियल हॉस्पिटलप्रमाणेच नवीन राष्ट्रीय संस्थांची उभारणी करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. यासाठी टाटा ट्रस्ट्स इतर समविचारी परोपकारी संस्था आणि कॉर्पोरेट समूहांसोबत भागीदारी करून जबाबदारी पेलण्यास तयार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
भारतातील परोपकारी परंपरेचा नवा अध्याय; उत्तरदायित्वाचे उच्च निकष निश्चित
रतन टाटा यांच्यानंतर टाटा ट्रस्ट्सचे नेतृत्व स्वीकारलेल्या नोएल टाटा यांनी सांगितले की, भारतातील परोपकाराचे स्वरूप वेगाने बदलत असून उद्योजकांची नवी पिढी सामाजिक कार्यात अधिक व्यापक दृष्टिकोन आणत आहे. टाटा संस्थेमध्ये टाटा ट्रस्ट्सची तब्बल 66 टक्के भागीदारी आहे, ज्यामुळे या नवीन धोरणांचा थेट फायदा देशातील कोट्यवधी सर्वसामान्यांना होणार आहे. या नव्या धोरणामुळे भारतीय आरोग्य सेवेच्या इतिहासात एक नवा सुवर्ण अध्याय लिहिला जाईल यात शंका नाही.
हेही वाचा – सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी! यंदा ‘या’ राज्यातील सरकारने महागाई भत्त्यात केली घसघशीत वाढ
