Maghi Ganpati 2026: माघ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थी तिथीला साजरी होणारी गणेश जयंती ही हिंदू धर्मातील अत्यंत महत्त्वाची तिथी मानली जाते. या दिवसाला माघ विनायक चतुर्थी किंवा गौरी गणेश चतुर्थी असेही म्हटले जाते. प्रथमपूज्य गणपतीचा जन्मोत्सव म्हणून हा दिवस श्रद्धा, भक्ती आणि नवीन सुरुवातीचे प्रतीक मानला जातो. यंदाची गणेश जयंती विशेष योगांनी युक्त असली तरी भद्रकाळामुळे भाविकांमध्ये काहीसा संभ्रम निर्माण झाला आहे.
सनातन परंपरेनुसार कोणतेही शुभ कार्य सुरू करण्यापूर्वी गणेश पूजन अनिवार्य मानले जाते. विघ्नहर्ता, सिद्धिविनायक आणि बुद्धीचा अधिपती म्हणून गणेशाची उपासना केली जाते. माघ शुक्ल चतुर्थी ही गणेश तत्त्व अधिक सक्रिय असणारी तिथी मानली जाते. त्यामुळे या दिवशी केलेली आराधना विशेष फलदायी ठरते, असा भाविकांचा विश्वास आहे.
यंदा गणेश जयंतीच्या दिवशी रवी योग, वरियान योग आणि परीघ योग यांसारखे शुभ योग निर्माण होत आहेत. हे योग पूजा, जप आणि साधनेसाठी अनुकूल मानले जातात. मात्र, याच दिवशी भद्राचा निवास पृथ्वीवर असल्याने काही वेळासाठी शुभ कार्यांना मनाई असते. पंचांगानुसार भद्रकाळ सुरू झाल्यानंतर कोणतेही मंगल कार्य करणे टाळले जाते.
तिथीच्या गणनेनुसार, माघ शुक्ल चतुर्थी 22 जानेवारी 2026 रोजी पहाटे सुरू होऊन दुसऱ्या दिवशी संपणार आहे. उदयतिथी 22 जानेवारी रोजी येत असल्याने गणेश जयंती याच दिवशी साजरी केली जाणार आहे. भद्रकाळ दुपारनंतर सुरू होणार असल्याने भाविकांनी भद्र सुरू होण्यापूर्वीच गणेश पूजन करणे श्रेयस्कर ठरते. सकाळपासून दुपारपर्यंतचा काळ पूजा, नैवेद्य आणि मंत्रजपासाठी शुभ मानला जातो.
गणेश पूजन करताना काही मूलभूत नियम पाळणे आवश्यक आहे. पूजा स्वच्छ जागेत, शांत मनाने करावी. गणपतीची मूर्ती किंवा प्रतिमा पूर्व किंवा उत्तर दिशेला ठेवावी. दुर्वा, लाल फुले, मोदक किंवा तीळ-गूळाचा नैवेद्य अर्पण करावा. ‘ॐ गं गणपतये नमः’ या मंत्राचा जप केल्यास मन एकाग्र होते आणि सकारात्मक ऊर्जा वाढते.
या दिवशी चंद्रदर्शन टाळण्याची परंपरा आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार चतुर्थीच्या दिवशी चंद्र पाहिल्यास अपयश, खोटे आरोप किंवा बदनामीचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे भाविक मुद्दाम चंद्रदर्शन टाळतात.
एकूणच, भद्रकाळ असला तरी योग्य मुहूर्तात, नियम पाळून केलेली गणेश आराधना नक्कीच फलदायी ठरते. श्रद्धा, संयम आणि शुद्ध भावनेतून केलेले गणेश पूजन जीवनातील अडथळे दूर करून यश आणि समाधान देणारे ठरते, अशी धार्मिक धारणा आहे.