वॉशिंग्टन: 'आगीशी खेळणाऱ्याला कधीतरी चटके बसतातच', या उक्तीची प्रचिती सध्या जागतिक राजकारणात येत आहे. मध्यपूर्वेत आधीच धुमसत असलेल्या युद्धाच्या वणव्यात आता अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एका नव्या वादाची ठिणगी टाकली आहे. इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील तणाव आता एका अत्यंत स्फोटक वळणावर येऊन ठेपला आहे. ट्रम्प यांनी नुकत्याच केलेल्या एका खळबळजनक दाव्यामुळे आणि आक्रमक भूमिकेमुळे केवळ मध्यपूर्वेतच नव्हे, तर संपूर्ण युरोपियन देशांमध्येही राजकीय भूकंप आला आहे.
अमेरिकेवर इराणकडून एका मोठ्या आणि विध्वंसक हल्ल्याची गुप्त तयारी सुरू होती, असा खळबळजनक दावा डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केला आहे. विशेष म्हणजे, खुद्द अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणांनी असा कोणताही थेट धोका नसल्याचे स्पष्ट केले होते.
मात्र, या अहवालांना केराची टोपली दाखवत ट्रम्प यांनी या कृतीचे जोरदार समर्थन केले आहे. "इस्रायलने आमच्यावर हल्ला करण्यासाठी दबाव आणला नाही, उलट मीच कदाचित इस्रायलला तेहरानवर हल्ला करण्यासाठी भाग पाडले असावे," अशी अत्यंत स्पष्ट आणि धक्कादायक कबुली त्यांनी दिली आहे. संभाव्य धोका टाळण्यासाठी उचललेले हे 'खबरदारीचे पाऊल' असल्याचे सांगत त्यांनी जागतिक समुदायाला अवाक् केले आहे.
हेही वाचा: PM Modi Calls Gulf Leaders: भारताच्या सुरक्षिततेसाठी मोदींचं मोठं पाऊल, आखाती देशांच्या नेत्यांना फोन; हल्ल्याचा व्यक्त केला निषेध अन्...
अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर इराणमध्ये निर्माण झालेल्या नेतृत्वाच्या पोकळीवरही ट्रम्प यांनी आपले परखड मत मांडले आहे. या अस्थिर परिस्थितीत इराणची सत्ता नेमकी कोणाच्या हाती जाणार, याकडे जगाचे लक्ष आहे. अमेरिकेला इराणमध्ये असा कोणताही नवा नेता नकोय, जो खामेनेईंसारखाच कट्टर आणि अमेरिकेसाठी डोकेदुखी ठरेल. निर्वासित राजपुत्र रेझा पहलवी यांच्या हाती सत्ता सोपवण्यापेक्षा इराणच्या आतूनच, तिथल्या जनतेतून एखादे नेतृत्व पुढे यावे, अशी अमेरिकेची भूमिका असल्याचे ट्रम्प यांनी अत्यंत स्पष्ट शब्दांत नमूद केले आहे.
एकीकडे इराणला कोंडीत पकडण्याची रणनीती सुरू असताना, दुसरीकडे अमेरिकेला मित्रराष्ट्रांकडून अनपेक्षित विरोध सहन करावा लागत आहे. इराणवरील या संभाव्य कारवाईसाठी आपले लष्करी तळ वापरू देण्यास स्पेन आणि ब्रिटनने अमेरिकेला थेट नकार दिला आहे. या दोन्ही देशांनी उघडपणे घेतलेल्या या अमेरिकाहितविरोधी भूमिकेमुळे ट्रम्प यांचा संताप अनावर झाला आहे. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात 'मित्रत्वाचे संबंध' केवळ सोयीनुसार बदलतात, हेच युरोपीय देशांच्या या भूमिकेतून पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
स्पेनच्या या असहकार्यामुळे संतापलेल्या ट्रम्प यांनी त्यांना थेट आर्थिक नाकेबंदीची धमकी दिली आहे. "स्पेनची वागणूक अत्यंत वाईट असून, आम्हाला त्यांच्याशी कोणतेही संबंध ठेवायचे नाहीत," असे ट्रम्प यांनी पत्रकारांशी बोलताना ठणकावून सांगितले. नुसती धमकी देऊन ते थांबले नाहीत, तर त्यांनी अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेंट यांना स्पेनसोबतचे सर्व व्यापारी आणि सामरिक करार तातडीने रद्द करण्याचे कडक आदेश दिले आहेत. यातून अमेरिकेचा आक्रमक पवित्रा स्पष्ट दिसून येतो.
एकूणच, एका बाजूला इराणला धडा शिकवण्याची अमेरिकेची आक्रमकता आणि दुसऱ्या बाजूला युरोपीय देशांनी फिरवलेली पाठ, यामुळे जागतिक राजकारणाचे समीकरण पूर्णपणे बदलत आहे. ट्रम्प यांच्या या 'एकला चलो रे' आणि जशास तसे उत्तर देण्याच्या धोरणामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील तणाव अधिकच गडद होत चालला आहे, हे मात्र निश्चित!
हेही वाचा: LinkedIn, Instagram वरील 'अशा' जॉब ऑफरपासून सावधान! नोकरीच्या नावाखाली रिकामी होताहेत बँक खाती; असे ओळखा फेक ऑफर लेटर