नवी दिल्ली: भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 21 नोव्हेंबर ते 23 नोव्हेंबर दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेच्या जोहान्सबर्ग शहराचा दौरा करणार आहेत. या काळात ते 20व्या Group of Twenty (G-20) शिखर परिषदेत सहभागी होतील. विशेष म्हणजे, हे सलग चौथ्यांदा विकासशील देशांमध्ये होत असलेले G-20 शिखर संमेलन आहे, ज्यामुळे या परिषदेकडे जागतिक स्तरावर सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या परिषदेत अनेक देशांचे राष्ट्रप्रमुख सहभागी होणार आहेत आणि पंतप्रधान मोदी भारताचा दृष्टिकोन जगासमोर ठळकपणे मांडतील.
भारताने गेल्या काही परिषदांमध्ये विकास, तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि जागतिक सहकार्य यांसारख्या मुद्द्यांवर आक्रमक भूमिका मांडलेली आहे. त्यामुळे यंदाच्या सत्रांमध्येही मोदींचे भाषण महत्त्वाचे ठरणार आहे. G-20 मध्ये तीन मुख्य सत्रे आयोजित केली जाणार असून पंतप्रधान मोदी तिन्ही सत्रांना संबोधित करू शकतात. पहिल्या सत्रात समावेशक आणि दीर्घकालीन आर्थिक विकास या विषयावर चर्चा होईल. यामध्ये व्यापाराची भूमिका, आर्थिक वाढ, वित्तीय मदत आणि कर्ज व्यवस्थापन असे मुद्दे असतील.
दुसरे सत्र गतिमान जागतिक परिस्थितीतील G-20 चे योगदान या विषयावर असेल. यात हवामान बदल, आपत्ती व्यवस्थापन, ऊर्जा संक्रमण आणि सुरक्षित अन्नव्यवस्था यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर जागतिक धोरणांची चर्चा होईल. या विषयांवर भारत अनेकदा ठाम भूमिका मांडत असल्याने मोदींचे भाषण विशेष महत्वाने पाहिले जाईल. तिसरे सत्र सर्वांसाठी न्याय्य आणि सुरक्षित भविष्य या विषयावर असेल. यात Artificial Intelligence (AI), महत्त्वाचे खनिज घटक आणि रोजगाराच्या संधींसारख्या आधुनिक मुद्द्यांचा समावेश असेल.
तंत्रज्ञान क्षेत्रातील भारताचा वाढता प्रभाव लक्षात घेता या चर्चेतही भारताची भूमिका निर्णायक ठरू शकते. याशिवाय, पंतप्रधान मोदी G-20 Leaders Summit दरम्यान काही देशांच्या नेत्यांसोबत द्विपक्षीय बैठका घेऊ शकतात. जागतिक राजनैतिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर या भेटी महत्त्वाच्या ठरतील अशी अपेक्षा आहे. तसेच ते India – Brazil – South Africa (IBSA) नेत्यांच्या बैठकीतही सहभागी होतील. पंतप्रधान मोदींचा हा दौरा भारताच्या परराष्ट्र धोरणासाठी तसेच जागतिक पातळीवरील भारताच्या भूमिकेसाठी महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे. जगातील मोठ्या अर्थव्यवस्थांच्या या बैठकीत भारताचे मुद्दे कोणत्या पद्धतीने मांडले जातील, याकडे आता जगाचे लक्ष लागले आहे.
