Super El Nino: जागतिक स्तरावर ‘एल निनो’ (El Nino) या हवामान बदलाच्या घटकाचा प्रभाव कमालीचा वाढत असून, ही घटना आतापर्यंतच्या सर्व विक्रमी पातळींच्या पलीकडे जाण्याचा गंभीर इशारा हवामान शास्त्रज्ञांनी दिला आहे. संयुक्त राष्ट्रांची हवामान संस्था असलेल्या ‘डब्ल्यूएमओ’ने (WMO) स्पष्ट केले आहे की, सध्याचा एल निनो 1950 नंतरच्या सर्वात तीव्र घटनांपैकी एक ठरू शकतो. या ‘सुपर-ड्युपर एल निनो’मुळे केवळ उष्णता आणि तापमानच वाढणार नाही, तर जगभरातील अनेक भागांत पाऊस, दीर्घकालीन दुष्काळ आणि भीषण पुराचे संकट ओढवण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
पृथ्वीचा बहुतांश भाग लाल; फेब्रुवारी 2027 पर्यंत राहणार प्रभाव
हवामान तज्ज्ञ रायन माऊ यांनी जारी केलेल्या जगाच्या हवामान नकाशामध्ये पृथ्वीचा बहुतांश भाग लाल रंगात दिसत आहे. त्यांच्या मते, हा एल निनो हिवाळ्याच्या काळातही ‘उच्च तीव्रतेवर’ कायम राहील. डब्ल्यूएमओच्या अंदाजाशी सहमती दर्शवत त्यांनी सांगितले की, या हवामान बदलांचा प्रभाव फेब्रुवारी 2027 पर्यंत टिकून राहू शकतो. मानवनिर्मित हवामान बदलांशी या एल निनोचे परिणाम जोडले जात असल्याने वैज्ञानिक आणि पर्यावरणतज्ज्ञ अत्यंत चिंतेत आहेत.
समुद्राच्या तापमानात 3.7 अंश सेल्सिअसची ऐतिहासिक वाढ
हवामान शास्त्रज्ञ झिक हॉसफादर आणि लिओन सायमन यांनी या टप्प्याला ‘अभूतपूर्व’ आणि ‘सुपर-ड्युपर एल निनो’ असे संबोधले आहे. ‘निनो 3.4’ क्षेत्रातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सामान्यपेक्षा 3.4 अंश सेल्सिअसने अधिक नोंदवले गेले आहे. डब्ल्यूएमओच्या माहितीनुसार, मध्य आणि पूर्व उष्णकटिबंधीय पॅसिफिक महासागरात ऑक्टोबर ते डिसेंबर दरम्यान समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सामान्यपेक्षा 3.7 अंश सेल्सिअसने (सुमारे 6.7 अंश फॅरेनहाइटने) वाढू शकते. ही वाढ यापूर्वीच्या कोणत्याही एल निनो घटनेपेक्षा खूप जास्त आहे.
जागतिक पातळीवर 4,51,000 अतिरिक्त मृत्यूंचा भीतीदायक अंदाज
‘एल निनो’ ही पॅसिफिक महासागरातील पृष्ठभागाचे तापमान वाढवणारी एक नैसर्गिक हवामान प्रक्रिया असली, तरी यंदाचे तिचे रूप भीषण आहे. शिकागो विद्यापीठाच्या ‘क्लायमेट इम्पॅक्ट लॅब’मधील संशोधकांनी गेल्या महिन्यात एक धक्कादायक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालानुसार, या वर्षीच्या ‘सुपर एल निनो’मुळे आणि त्याशी संबंधित अति उष्णतेमुळे जून 2026 ते फेब्रुवारी 2027 या कालावधीत जगभरात तब्बल 4,51,000 पर्यंत अतिरिक्त मृत्यू होऊ शकतात.
