eMudhra Private Key Cyber Security Breach: भारतीय स्टेट बँकेच्या (SBI) ग्राहकांची वैयक्तिक माहिती चोरीला गेल्याची घटना नुकतीच समोर आली असतानाच आता भारतातील प्रमुख डिजिटल प्रमाणपत्र प्राधिकरण ‘ई-मुद्रा’च्या (eMudhra) सायबर सुरक्षेला मोठा धक्का बसला आहे. ई-मुद्राचे अतिसंवेदनशील सुरक्षा कोड म्हणजेच ‘प्रायव्हेट की’ (Private Key) सुरक्षित राहिले नसल्याचे तपासात निष्पन्न झाले आहे. या प्रकारामुळे सायबर वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली असून, सुदैवाने या तांत्रिक बिघाडाचा थेट परिणाम भारतीय यंत्रणेवर झाला नसला तरी प्रशासनाने याप्रकरणी तातडीने सखोल चौकशीचे आदेश दिले आहेत. भारतातील ॲप्स आणि सर्व संकेतस्थळे पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचा दावा ई-मुद्राच्या अधिकाऱ्यांनी केला आहे.
‘सर्ट-इन’च्या इशाऱ्यानंतर सुरक्षा कोडची त्रुटी उघड
डिजिटल स्वाक्षरी प्रमाणपत्र आणि ई-साइन सेवा पुरवणाऱ्या ई-मुद्राच्या जागतिक स्तरावरील व्यवसायामध्ये ही गंभीर त्रुटी आढळून आली आहे. भारताच्या राष्ट्रीय सायबर सुरक्षा संस्थेने (‘सर्ट-इन’) इशारा दिल्यानंतर ई-मुद्राने ही माहिती स्पष्ट केली. या कोडचा मुख्य वापर ऑनलाइन डेटा हस्तांतरणाची सुरक्षितता तपासण्यासाठी व डिजिटल मालमत्तेची विश्वासार्हता टिकवण्यासाठी केला जातो. ई-मुद्राचे सह-संस्थापक कौशिक श्रीनिवासन यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एकूण 40 पैकी 8 प्रमाणीकरण प्राधिकरणांकडून कमकुवत कोड तयार झाले होते. मात्र, या असुरक्षित कोडचा व्यावसायिक स्तरावर कधीही वापर केला गेला नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
ई-मुद्राकडून स्पष्टीकरण
प्रशासनाने तातडीने आवश्यक ती प्रतिबंधात्मक कार्यवाही केल्यामुळे या असुरक्षित कोडद्वारे कोणतेही बनावट प्रमाणपत्र जारी केले गेले नाही, परिणामी कोणत्याही ग्राहकाचे आर्थिक अथवा वैयक्तिक नुकसान झालेले नाही, असे कंपनीने स्पष्ट केले आहे. या कमकुवत कोडचा परिणाम भारतातील डिजिटल स्वाक्षरी आणि एंटरप्राइझ सोल्युशन्सच्या इतर व्यवसायावर झालेला नाही. असे असले तरी प्रमाणीकरण प्राधिकरणांकडून (Certification Authorities) ही चूक नेमकी कोणत्या तांत्रिक कारणांमुळे घडली, याचा शोध घेण्यासाठी सखोल तपास सुरू असल्याचे श्रीनिवासन यांनी नमूद केले.
हेही वाचा – SBI ग्राहकांसाठी मोठी बातमी! 3897 खातेदारांची वैयक्तिक माहिती ‘डार्क वेब’वर लीक; बँकेकडून चौकशी सुरू
‘एआय’च्या वापराबद्दल सायबर तज्ज्ञांचा इशारा
अशा प्रकारच्या असुरक्षित प्रायव्हेट की चा गैरवापर करून सायबर गुन्हेगार एखाद्या अस्सल पेमेंट संस्थेचे किंवा नामांकित कंपनीचे रूप धारण करू शकले असते. यामुळे युजर्सची फसवणूक करून त्यांची गोपनीय माहिती मिळवण्यासाठी बनावट ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म तयार करण्याचा मोठा धोका निर्माण झाला होता. कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात ‘एआय’च्या (AI) मदतीने हॅकर्स असे कमकुवत कोड सहज क्रॅक करू शकतात, असा इशारा सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी दिला होता. या गंभीर इशाऱ्यानंतर जागतिक पातळीवरील मोठ्या ब्राउझर आणि तंत्रज्ञान कंपन्यांना तातडीने सतर्क करण्यात आले.
गूगल, मोझिला, ॲपल आणि मायक्रोसॉफ्टकडून सुरक्षा अपडेट्स
तज्ज्ञांच्या इशाऱ्यानंतर आंतरराष्ट्रीय तंत्रज्ञान कंपन्यांनी हे असुरक्षित कोड ब्लॉक करण्याची मोठी मोहीम हाती घेतली. गूगलने (Google) आपल्या क्रोम (Chrome) ब्राउझरमध्ये त्वरित सुरक्षा अपडेट जारी करून या कमकुवत कोडना पूर्णपणे ब्लॉक केले. मोझिलाने (Mozilla) देखील फायरफॉक्समध्ये (Firefox) केंद्रीकृत प्रमाणपत्र रद्द करण्याच्या यंत्रणेचा वापर करून युजर्सना रीस्टार्टची गरज न भासता ही सुरक्षा व्यवस्था लागू केली. पाठोपाठ ॲपल (Apple) आणि मायक्रोसॉफ्ट (Microsoft) यांनीही कारवाई करत प्रभावित झालेल्या सर्व प्रमाणपत्रांवर बंदी घातली आहे.
