नवी दिल्ली: उद्या 26 जानेवारी 2026 रोजी भारताचा 77 वा प्रजासत्ताक दिन अत्यंत उत्साहात साजरा होत आहे. या दिमाखदार सोहळ्यात दिल्लीतील कर्तव्यपथावर महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा डंका पुन्हा एकदा वाजणार आहे. यंदा राज्याच्या वतीने ‘गणेशोत्सव : आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक’ या वैशिष्ट्यपूर्ण संकल्पनेवर आधारित चित्ररथ सादर केला जाणार असून, त्याद्वारे महाराष्ट्राच्या आर्थिक आणि सांस्कृतिक सक्षमीकरणाचे दर्शन जगाला घडणार आहे.
कर्तव्यपथावर घुमणार ‘गणपती बाप्पा मोरया’चा जयघोष
यंदाच्या चित्ररथाचे प्रमुख आकर्षण म्हणजे त्यावर साकारलेली अष्टविनायकाचे मोहक दर्शन आणि पारंपरिक ढोल-ताशा पथकांचे जिवंत दृश्य. लोकमान्य टिळकांनी ज्या सार्वजनिक गणेशोत्सवातून सामाजिक क्रांतीची मुहूर्तमेढ रोवली, तोच उत्सव आज आधुनिक भारताला कसा आत्मनिर्भर बनवत आहे, याचे प्रभावी चित्रण या चित्ररथात करण्यात आले आहे. चित्ररथाच्या अग्रभागी गणपती बाप्पाची भव्य मूर्ती आणि त्यामागे महाराष्ट्रातील गणेशोत्सवाचा थाट पाहून दिल्लीकर थक्क होतील, यात शंका नाही.
हेही वाचा: Delhi Police Action: राजधानीमध्ये 'ऑपरेशन कवच' अंतर्गत 70 जण पोलिसांच्या ताब्यात, नेमकं काय घडलंय?
60 ते 70 लाख कोटींची आर्थिक उलाढाल; सक्षमीकरणाचा ‘महा’मंत्र
केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालयाचे सहसंचालक श्रीराम पांडे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा चित्ररथ केवळ धार्मिक श्रद्धाच नव्हे, तर महाराष्ट्राची आर्थिक ताकद अधोरेखित करतो. गणेशोत्सवाच्या काळात राज्यात तब्बल 60 ते 70 लाख कोटी रुपयांची उलाढाल होते. यामध्ये मूर्तीकार, सजावटकार, फुलांचे व्यापारी, प्रकाश व्यवस्था, ध्वनी प्रणाली आणि वाद्यवृंद अशा हजारो हातांना रोजगार मिळतो. ही अवाढव्य आर्थिक साखळीच खऱ्या अर्थाने ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेला बळ देत असल्याचे या चित्ररथातून अधोरेखित केले जाणार आहे.
प्रजासत्ताक दिनाचे आकर्षण; 30 चित्ररथांचे संचलन
यंदाच्या परेडमध्ये एकूण 30 चित्ररथांचा सहभाग असणार आहे. यामध्ये 17 राज्ये आणि 13 केंद्र सरकारच्या विभागांचा समावेश आहे. ‘स्वातंत्र्याचा मंत्र: वंदे मातरम’ आणि ‘समृद्धीचा मंत्र: आत्मनिर्भर भारत’ ही यंदाच्या प्रजासत्ताक दिन परेडची मुख्य थीम आहे. महाराष्ट्राच्या चित्ररथाची निवड करताना कलाकार आणि पद्म पुरस्कार विजेत्यांच्या समितीने गणेशोत्सवाच्या ‘राज्य महोत्सव’ या दर्जाचा विचार करून या संकल्पनेवर शिक्कामोर्तब केले आहे.
लोककला आणि आधुनिकतेचा सुरेख संगम
चित्ररथावर केवळ मूर्तीच नाहीत, तर महाराष्ट्राची समृद्ध लोकसंस्कृती सादर करणारे कलाकारही आपली कला सादर करणार आहेत. कोकणातील पारंपरिक पद्धतीने डोक्यावरून नेली जाणारी गणेशमूर्ती, तसेच पुणे-मुंबईतील सार्वजनिक मंडळांचे भव्य स्वरूप अशा दोन्ही बाजूंचा समतोल या चित्ररथात साधण्यात आला आहे. “भक्तीच्या शक्तीने आणि कष्टाच्या साथीने” महाराष्ट्र देशसेवेसाठी कसा सज्ज आहे, हेच या चित्ररथाचे सार आहे.
येत्या सोमवारी जेव्हा कर्तव्यपथावरून हा चित्ररथ संचलन करेल, तेव्हा प्रत्येक मराठी माणसाची मान अभिमानाने उंचावेल. गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून रोजगाराच्या लाखो संधी निर्माण करणारा हा सोहळा खऱ्या अर्थाने स्वयंपूर्णतेचा उत्सव ठरणार आहे.
हेही वाचा: India-Iran Relations: भारताच्या भूमिकेवर इराण खुश, ट्रम्प संतापले, जागतिक राजकारणात मोठी उलथापालथ